Nöbetçi Eczaneler
İSTANBUL – BHA
İstanbul’un yıllar içinde en fazla değişen bölgelerinden Beyoğlu, eski esnaf kültürünün izlerini taşıyan adresleriyle kentin hafızasında ayrı bir yere sahip. Bu adreslerden biri de Havai Lostra Salonu.
1951 yılında Mehmet Örenler tarafından kurulan Havai Lostra, küçük bir dükkânda başlayan yolculuğunu yıllar içinde Beyoğlu’nun bilinen esnaf noktalarından birine dönüştürdü. Bugün işletmenin hikâyesini kurucusunun kızı Seher Örenler sürdürüyor.
Ayakkabı boyama ve bakım kültürünün günlük hayatın önemli bir parçası olduğu dönemlerden bugüne ulaşan Havai Lostra, yalnızca bir esnaf işletmesi değil, aynı zamanda Beyoğlu’nun geçirdiği değişimin sessiz tanıklarından biri olarak öne çıkıyor.
Baba mesleği Seher Örenler ile devam etti
Havai Lostra’nın hikâyesinin merkezinde aileden kuşağa aktarılan bir meslek bulunuyor. Mehmet Örenler’in yıllar boyunca emek verdiği dükkânı daha sonra kızı Seher Örenler devraldı.
Seher Örenler için Havai Lostra, yalnızca ticari bir işletmenin devamı anlamına gelmiyor. Babasından kalan meslek kültürünün, dükkânın alışkanlıklarının ve yıllar içinde oluşan müşteri ilişkilerinin korunması da bu hikâyenin önemli bir parçasını oluşturuyor.
Geleneksel lostracılığın eski yoğunluğunu kaybettiği, ayakkabı kullanım alışkanlıklarının değiştiği ve hızlı tüketimin günlük hayatın parçası haline geldiği bir dönemde bu mesleğin sürdürülmesi ayrı bir önem taşıyor.
Havai Lostra’nın hikâyesi de tam bu noktada sıradan bir işletme geçmişinin ötesine geçiyor. Baba mesleğini devralan Seher Örenler, İstanbul’da giderek daha az rastlanan geleneksel esnaf kültürünün temsilcilerinden biri olarak dikkat çekiyor.
Beyoğlu değişti, Havai Lostra kentin hafızasında kaldı
Havai Lostra’nın kuruluşundan bu yana Beyoğlu büyük bir dönüşüm geçirdi. Semtin mağazaları, eğlence hayatı, sokakları ve ziyaretçi profili yıllar içinde defalarca değişti. Eski dükkânların önemli bölümü yerini yeni işletmelere bırakırken bazı adresler geçmiş ile bugün arasındaki bağı korudu.
Havai Lostra da bu yönüyle Beyoğlu’nun eski ticaret hayatından günümüze kalan özgün örneklerden biri haline geldi.
Atıf Yılmaz Caddesi üzerindeki tarihi dükkân, onlarca yıldır farklı kuşaklardan insanların yollarının kesiştiği noktalardan biri oldu. Ayakkabı bakımı için içeri giren müşteriler kadar dükkânın geçmişini bilen Beyoğlulular açısından da Havai Lostra’nın ayrı bir anlamı bulunuyor.
İşletmenin adının hikâyesi de geçmişe uzanıyor. Mehmet Örenler’in dükkâna isim aradığı dönemde Hawaii Adaları’ndan esinlenmesiyle “Havai Lostra” adı ortaya çıktı. Yıllar içinde bu isim Beyoğlu ile özdeşleşen küçük esnaf tabelalarından birine dönüştü.
Geleneksel mesleklerin yaşayan temsilcilerinden
Teknoloji, hazır bakım ürünleri ve değişen tüketim alışkanlıkları birçok geleneksel mesleğin günlük hayattaki yerini daralttı. Lostracılık da bu değişimden en fazla etkilenen zanaatlar arasında bulunuyor.
Geçmişte İstanbul’un işlek noktalarında çok daha sık karşılaşılan lostra salonlarının sayısı bugün oldukça sınırlı. Bu nedenle yıllardır aynı mesleği ve işletme kültürünü koruyan dükkânlar, kent tarihi açısından da farklı bir değer taşıyor.
Havai Lostra’nın yaklaşık üç çeyrek asra yaklaşan hikâyesi, İstanbul’un yalnızca büyük yapılarla, caddelerle veya tarihi binalarla değil; küçük dükkânları ve onları yaşatan esnafıyla da bir hafızaya sahip olduğunu gösteriyor.
Mehmet Örenler ile başlayan ve Seher Örenler ile devam eden bu aile hikâyesi, Beyoğlu’nun hızla değişen yüzü içinde geçmişten kalan bir meslek geleneğini bugüne taşıyor.